«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры - ұлттық әл-ауқатты арттыру және ел экономикасын жаңғыртуды қолдау мақсатында 2008 жылы Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Жарлығымен құрылған қазақстандық инвестициялық холдинг. Қордың жалғыз акционері-Қазақстан Үкіметі.
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының логотипі
Дереккөз: «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының сайты
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының тарихы Қазақстанның 2000-шы жылдардың басындағы экономикалық реформаларымен және стратегиялық бастамаларымен тығыз байланысты. Бірыңғай мемлекеттік инвестициялық холдинг құру идеясы Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың 2003 жылы Сингапурға сапарынан кейін пайда болды, онда ол Temasek Ұлттық инвестициялық қорының тәжірибесімен танысты. Бұл тәжірибе Нұрсұлтан Назарбаевты Қазақстанда осындай институт құруға шабыттандырды.
«Самұрық-Қазына» қоры құрылғанға дейін Қазақстанда екі ірі мемлекеттік қоры болған: «Қазына» орнықты даму қоры» және «Самұрық» мемлекеттік активтерді басқару жөніндегі қазақстандық холдингі». 2008 жылы бұл екі қор Мемлекеттік активтерді неғұрлым тиімді басқару және ел үшін ұзақ мерзімді құнды құру мақсатында Қазақстанның Тұңғыш Президентінің Жарлығымен «Самұрық — Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры — бірыңғай холдингке біріктірілді.
Қор экономиканың негізгі салаларын: мұнай-газ, көлік-логистика, химия, энергетика, тау-кен металлургиясы және басқаларын қамтитын Қазақстанның ірі жүйе құраушы компанияларының бірлестігіне айналды. Қордың маңызды жобаларының қатарында 2009 жылы Біріккен химия компаниясын құру, Атырау облысында газ — химия кешенін дамыту, сондай-ақ ірі инфрақұрылымдық және өнеркәсіптік объектілерді салу және жаңғырту бар.
Ахметжан Есімов Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасы бойынша 2017 жылдың 23 желтоқсанында «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының Басқарма төрағасы болып тағайындалды. Оның басшылығымен Қор айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізді: Қор тобының борыштық міндеттемелерінің сомасын 1 трлн теңгеге, сыртқы борышын — 5,1 млрд АҚШ долларына төмендетіп, отандық кәсіпкерлерге ұзақ мерзімге кепілдендірілген тапсырыстар алуға көмектесетін оффтейк-шарттар жүйесін енгізді. Ахметжан Есімовтың тұсында 2018 жылы «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық компаниясы өз акцияларын алғаш рет Лондон қор биржасына орналастырды, ал 2019 жылы Қор холдингішілік сатып алуды едәуір қысқартып, жүздеген миллиард теңгені үнемдеп, Қазақстанның ірі салық төлеушісі болды.
2019 жылы Ахметжан Есімовтың басшылығымен елорда мен елдің солтүстік өңірлерін газдандыру үшін «Сарыарқа» магистральдық газ құбыры аяқталды. 2020 жылы қор БҰҰ нұсқасы бойынша орнықты даму бастамаларын енгізу бойынша үздік жиырмалыққа кірді, ал Есімовтің өзі SWFI тәуелсіз әл-ауқат қорлары институтының нұсқасы бойынша әлемдегі ең тиімді инвестициялық компаниялардың он басшысының бірі болып танылды.
Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің төрағалығымен «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ басқару жөніндегі кеңестің отырысы, 2019 жылғы қараша
Дереккөз: Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің ресми ақпараттық ресурсы
Ахметжан Есімов 2021 жылдың наурыз айында «Самұрық-Қазына» басқарма төрағасы қызметінен кетті.
Қызмет еткен жылдары Қор инвестицияларды тартуда, қаржылық талдауда және өндіріске заманауи технологияларды енгізуде шешуші рөл атқаратын Қазақстан экономикасының негізгі субъектісіне айналды. 2023 жылы активтердің құнын екі есеге арттыру, бәсекелестікті дамыту және ESG қағидаттарын енгізу бойынша өршіл мақсаттармен қорды дамытудың 2023-2032 жылдарға арналған өзекті жоспары бекітілді.
Дереккөздер:
«Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының сайты