«Шыршыққұрылыс»
1932 жылғы 28 сәуірде Еңбек және қорғаныс кеңесі екі гидроэлектр станциясынан тұратын Шыршық энергетикалық кешенінің, сондай-ақ ГЭС өндіретін электр энергиясының басты тұтынушысына айналуы тиіс азотты тыңайтқыштар зауытының құрылысын бекітті. Станциялар мен зауытты салу үшін «Шыршыққұрылыс» — «Өзбекгидроэнергоқұрылыс» мемлекеттік басқармасы құрылып, ол 1934 жылы «Шыршыққұрылыс» мемлекеттік құрылыс-монтаждау тресі болып қайта құрылды.
Шыршық гидроэнергетикалық кешенінің бой көтеруі Өзбекстан электр энергетикасын дамытудағы маңызды кезең болды, өйткені құрылыс басталған сәтте тек Шыршық ГЭС-інің жобалық қуатының өзі Өзбекстандағы барлық электр станцияларының жиынтық қуатынан 3 есе көп болды. 1934 жылғы сәуірде «Шыршыққұрылыс» аумағында жалпы кенттік қала типіндегі Кеңес құрылды, ал 1935 жылы Шыршық қала мәртебесін алып, Шыршық-Бозсу ГЭС каскады мен химия комбинаты құрылысының орталығына айналды.
1934–1940 жылдары трест құрылысты қарқынды дамытты: Шыршық өзенінің бойында электр жарығы, радио, су құбыры және кәріз жүйесімен жабдықталған ондаған жұмысшы кенттері салынды. Осы кезеңде трестің оқу курстарынан 16 мыңға жуық жұмысшы өтіп, бұл нысандарды салу және пайдалану үшін білікті кадрлар даярлауға септігін тигізді.
1940 жылға қарай Шыршық әлеуметтік инфрақұрылымы дамыған — мектептері, клубтары, кітапханалары, кинотеатрлары, ауруханасы және балалар мекемелері бар жас өнеркәсіп орталығына айналды. Ұлы Отан соғысы жылдарында трестке гидроэлектр станцияларын салу және іске қосу сияқты қосымша міндеттер жүктелді, ал соғыстан кейінгі кезеңде Шыршыққа эвакуацияланған кәсіпорындар мен әскери нысандардың орналасуы қаланың келбеті мен экономикасын өзгертті.
1942 жылы трестің электромеханикалық шеберханалары негізінде «Электрощит» зауыты құрылды, ол кейіннен электр жабдықтарын шығаратын маңызды кәсіпорын — Шыршық трансформатор зауытына айналды.
1957 жылы «Шыршыққұрылыс» тресі «Өзбекгидроэнергоқұрылыс» тресі болып өзгертілді. Жаңа атау трест қызметінің аясы кеңейгенін — тек Шыршық қаласында ғана емес, бүкіл республика бойынша гидроэнергетикалық ғимараттар салумен айналысатынын көрсетті. Кейінгі онжылдықтарда трест жалпы қуаттылығы шамамен 13 920 МВт болатын 33 гидроэлектр станциясы мен 13 жылу электр станциясын салып, пайдалануға берді.
Логинов атындағы Комсомол ГЭС-і (Шыршық ГЭС-тері каскадының құрамында), 1970 жыл, Өзбекстан, Ташкент облысы, Қибрай ауданы, Шыршық қаласы
Дереккөз: Сайт PastVu
2004 жылы трест «Өзбекгидроэнергоқұрылыс» акционерлік қоғамы болып қайта құрылып, «Өзбекэнерго» мемлекеттік акционерлік концернінің құрылымдық бөлімшесіне айналды. Бұл қайта құру басқару жүйесін жаңғыртумен және қызмет аясын кеңейтумен, соның ішінде энергетикалық нысандарды салу мен жөндеу, сондай-ақ кадрлар даярлау жұмыстарымен жалғасты.
2010 жылы қуаттылығы 21 МВт болатын Кіші Ахангаран ГЭС-і салынып, пайдалануға берілді.
Сонымен қатар, трест ұжымы Шыршық, Ширин, Жаңайер, Тахиаташ, Ғазалкент, Шарбақ, Нұрстан және Нұрабат қалалары мен кенттерін салды. Бұл елді мекендерде 2,0 млн шаршы метрден астам тұрғын үй алаңы, балабақшалар, мектептер, аурухана кешендері және басқа да әлеуметтік мақсаттағы нысандар жұмыс істеп тұр.
«Өзбекгидроэнергоқұрылыс» энергетикалық нысандардан бөлек, Өзбекстанның түрлі қалалары мен кенттеріндегі тұрғын үй және әлеуметтік нысандардың құрылысын салуға да қатысады.
Дереккөздер: