Поляк біріккен жұмыс партиясы (ПОРП, полякша. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, PZPR)
Польша біріккен жұмысшы партиясының (ПБЖП) логотипі
Дереккөз: Википедия
Польша біріккен жұмысшы партиясы 1948 жылы 15 желтоқсанда Польша социалистік партиясы (ППС) мен Польша жұмысшы партиясының (ППР) – Польша Коммунистік партиясының (1918–1938, 1925 жылға дейін Польша коммунистік жұмысшы партиясы) бейресми мұрагерімен бірігуі нәтижесінде құрылды.
Партия кеңестік үлгі бойынша социализм орнату бағытын ұстанды, Кеңес Одағының Коммунистік партиясымен тығыз іс-қимыл жасады және Коммунистік және жұмысшы партияларының ақпараттық бюросы сияқты халықаралық коммунистік ұйымдарға мүше болды. ПБЖП (ПОРП) 1948 жылдан 1989 жылға дейінгі кезеңде мемлекетті басқарып, экономика мен қоғамдық өмірді бақылауда ұстай отырып, Польшаның саяси өмірінде басым рөл атқарды.
Станислав Каня 1980–1981 жылдары, жаппай наразылықтар, экономикалық дағдарыс және ПБЖП беделінің түсуі белең алған өте күрделі кезеңде бірінші хатшы лауазымын атқарды. Ол ымыраласу саясатын жүргізуге тырысып, «Солидарность» (1980 жылғы тамыз-қыркүйектегі жаппай ереуілдер нәтижесінде құрылған поляк тәуелсіз кәсіподақтар бірлестігі) қозғалысымен келіссөздер жүргізді. Алайда ол жағдайды тұрақтандыра алмады, партия мен халықтың сенімінен айырылып, лауазымын ПХР Ұлттық қорғаныс министрі, армия генералы Войцех Ярузельскийге берді. Оның басқару кезеңі саяси дағдарыстың өршуімен сипатталып, 1981 жылғы желтоқсанда әскери жағдайдың енгізілуімен аяқталды. 1981 жылдан 1989 жылға дейін лауазымды атқарған Войцех Ярузельский әскери жағдай енгізіп, оппозицияны басып тастады және Польшадағы социалистік құрылыс ыдырай бастағанға дейін билікті сақтап қалды.
1989 жылы ПБЖП оппозицияның билікке келуіне келісім берді, бұл оның елді басқарудағы монополиясынан айырылуына әкелді. 1990 жылы партия ресми түрде таратылды.
Дереккөздер: