«Шелл» (Shell)
Shell («Шелл») компаниясының логотипі
Дереккөз: Википедия
Британдық мұнай-газ корпорациясы өз саласындағы әлемдегі ең ірі компаниялардың бірі, 1907 жылы құрылған. 70-тен астам елде мұнай мен табиғи газды барлаумен, өндірумен және өңдеумен айналысады, күн сайын 1,5 млн баррельге жуық мұнай өндіреді және бүкіл әлем бойынша 47 мыңға жуық бөлшек сауда станцияларына ие.
Shell 1907 жылы екі компанияның бірігуі нәтижесінде пайда болды - 1890 жылы Суматра аралында мұнай өндіру үшін құрылған голландиялық Royal Dutch Petroleum Company және 1897 жылы ағайынды Самюэль құрған британдық Shell Transport and Trading Company.
Shell тарихы 1830-шы жылдары Маркус Сэмюэлден бастау алады, ол теңіз ұлутасы бар өнімдерді сататын (компанияның атауы осыдан шыққан). XIX ғасырдың соңында ағайынды Самюэль мұнайды құйып тасымалдау үшін танкерлердің флотын құрып, бизнесін кеңейтті, бұл сол кездегі инновацияға айналды.
1907 жылы қосылғаннан кейін компания Ресей, Венесуэла, Румыния, АҚШ және басқа елдердің нарықтарына шыға отырып, мұнай өндіру мен өткізуді жылдам кеңейтті. 1912 жылы Shell АҚШ-та бензин сата бастады, онда еншілес компаниялар құрып, мұнай өңдеу зауыттарын салды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін компания бүкіл әлем бойынша жаңа экспансиясын бастады. Ол Африка мен Оңтүстік Америкада мұнай барлау бағдарламасын іске қосты, теңіз бұрғылау мұнараларынан мұнай мен газ өндіре бастады.
1983 жылы Shell мұнай және мұнай өнімдерін сатып алу мәселелерімен айналысатын КСРО-да өкілдігін ашты.
«Шелл» компаниясының Каспий өңіріндегі қызметі 130 жыл бұрын, компания бірінші болып Бакудан Оңтүстік-Шығыс Азияға керосин жеткізе бастаған кезде басталған. 1990 жылдардың басында компания Қазақстандағы көмірсутек ресурстарын бағалауға қатысып, мұнайгаз секторын дамытуда жетекші рөл атқарған алғашқы шетелдік инвесторлардың қатарында болды.
2023 жылға қарай 18 миллиард АҚШ долларынан астам сомаға инвестиция салған «Шелл» концерні - Қазақстан Республикасындағы ірі шетелдік инвесторлардың бірі. 2023 жыл компания Қазақстан Республикасында ашылуының 30 жылдығын мерекеледі.
«Шелл» концерні Қазақстанда мынадай жобаларға қатысады:
• Солтүстік Каспий бойынша өнімді бөлу туралы келісім (қатысу үлесі - 16,81%)
• Қарашығанақ кен орнының өнімін бөлу туралы түпкілікті келісім (қатысу үлесі - 29,25%)
• Каспий құбыр консорциумы (қатысу үлесі - 7,4%).
Негізгі өндірістік жобаларға тікелей инвестицияларға қосымша, «Шелл» әлеуметтік саланың маңызды міндеттерін шешуге бағытталған бағдарламалар мен бастамаларға белсенді қатысады және үлес қосады. «Шелл» концерні «мұнай-газ ісі» бағытындағы ұлттық техникалық университеттерге арналған оқу бағдарламаларын әзірлеу жөніндегі пилоттық жобаға белсенді қатысады.
Дереккөздер:
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесі