Төлеутай Сүлейменов (1941 жылы 1 қазанда дүниеге келген)
Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов
Дереккөз: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы
Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов 1941 жылы 1 қазанда Семей қаласында (қазіргі – Семей, Қазақстан Республикасы) дүниеге келген. Балалық шағында Семей ядролық полигонындағы сынақтардың куәгері болады. Полигоннан шамамен 70 шақырым жерде тұрған. Кейіннен ол жарылыстардан болған екпінді толқынның қалай сезілгенін, адамдардың қалай ауырып, қайтыс болғанын естеліктерінде айтқан.
1967 жылы Қарағанды политехникалық институтын (қазіргі – Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті) бітірді, содан кейін Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы Сыртқы істер министрлігінің (КСРО СІМ, қазіргі – Ресей СІМ Дипломатиялық академиясы) Дипломатиялық академиясында оқудан өтеді. 2010 жылы «Еуропаға жол» стратегиясы аясында Қазақстанның Шығыс Еуропа елдерімен қарым-қатынасын дамыту тақырыбында саясаттану ғылымдары бойынша докторлық диссертация қорғайды.
1959 жылдан 1971 жылға дейін Қарағанды металлургия комбинатында жұмыс істеген, кейіннен Теміртау қаласындағы комсомол (Жастардың коммунистік одағы) мен Қазақстан Компартиясында басшылық лауазымдарды атқарады.
1980-ші жылдардан бастап дипломатиялық қызметте болды: КСРО-ның Мазари-Шарифтегі (Ауғанстан) Бас консулдығының консулы, КСРО Сыртқы істер министрлігінде (СІМ) және Ирандағы елшілікте кеңесші болады.
1991 жылы желтоқсанда Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасының тұңғыш Сыртқы істер министрі болды. 1991 жылдан 1994 жылға дейін елдің сыртқы саяси инфрақұрылымын құрумен, Қазақстанның халықаралық ұйымдарға кіруі үшін құжаттар дайындаумен айналысты, сондай-ақ жаңа халықаралық келісімдерде Қазақстанның тең құқығын қорғай отырып, Тәуелсіз Мемлекеттер Достығын (ТМД) қалыптастыруға қатысты.
1994 жылдан 2005 жылға дейін Төлеутай Сүлейменов бірқатар елдерде Қазақстанның Төтенше және Өкілетті Елшісі ретінде өкілдік етті: АҚШ-та (1994–1996), Венгрия, Польша, Болгария, Чехия, Словакия, Румынияда (1996–2001), Бельгия, Люксембург, Нидерландыда (2001–2003), кейіннен қайтадан Польшада (2003–2005) қызмет атқарды.
2005 жылдан бастап Қазақстан Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Дипломатия институтын басқарды, оқытушылық және ғылыми қызметпен айналысты, сыртқы саясат пен дипломатия мәселелері бойынша 80-нен астам ғылыми мақала мен монография жариялады.
Төлеутай Сүлейменов — Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретіндегі сыртқы саясатының қалыптасуындағы ерекше тұлға, елдің халықаралық деңгейде танылуы мен дамуына елеулі үлес қосқан тәжірибелі дипломат және ғалым. Өз қызметі үшін бірқатар ордендермен және медальдармен, соның ішінде «Құрмет», «Парасат» ордендерімен, Польшаның «Еңбегі үшін» орденінің Командорлық кресімен және басқа де мемлекеттік наградалармен марапатталған.
Дереккөздер:
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы