Олжас Сүлейменов (1936 жылы 18 мамырда туған)
Олжас Сүлейменов
Дереккөз: Әдебиет порталы
Олжас Омарұлы Сүлейменов 1936 жылғы 18 мамырда Қазақ Автономиялық Социалистік Кеңес Республикасының Алматы қаласында (қазіргі Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы) дүниеге келген. Жоңғар басқыншылығына қарсы күрескен әйгілі Олжабай батырдың тікелей ұрпағы.
1959 жылы Қазақ мемлекеттік университетін (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) бітіріп, инженер-технолог мамандығын алды. Кейін Мәскеудегі А.М. Горький атындағы Әдебиет институтына оқуға түсті.
Олжас Сүлейменовтің әдеби қызметі жас кезінен басталды — оның өлеңдері 1950-жылдардан бастап жариялана бастады, ал 1961 жылы «Махаббатқа толы жер» атты алғашқы өлеңдер жинағы жарық көрді. 1961 жылдың көктемінде ғарышқа ұшқан тұңғыш адам — Юрий Гагаринге арналған «Адамға табын, Жер, енді!» поэмасының арқасында оның есімі бүкіл әлемге танымал болды. Ол көптеген өлеңдердің, поэмалардың және әдеби зерттеу еңбектерінің авторы. Соның ішінде әлемнің бірнеше тілдеріне аударылған «Аз и Я» кітабының орны ерекше. Олжас Сүлейменовтің ең танымал еңбектерінің қатарында: «Арғымақтар», «Таңдамалы лирика», «Қыш кітап», «Қалаулы қайырма», «Әр күн арайлы таң», «Солай болған еді...» жинақтары бар. Сондай-ақ «Игорь полкі туралы жырға», жазудың шығу тегіне және түркі-славян тану мәселелеріне арналған бірқатар зерттеу жұмыстарының авторы.
Олжас Сүлейменовтің өлеңдері мен поэмалары ағылшын, француз, неміс, испан, чех, поляк, словак, болгар, венгр, моңғол және түрік тілдеріне аударылған. Ақын Францияда ерекше танымалдылыққа ие болды, онда әдеби басылымдарда жарияланған өлеңдерінен бөлек, Олжас Сүлейменовтің бірнеше поэтикалық жинақтары жарық көрді.
1989 жылы Семей ядролық полигонын жабу және ядролық сынақтарды тоқтату мақсатында құрылған «Невада – Семей» қоғамдық антиядерлік қозғалысының негізін қалаушы әрі көшбасшысы. Бұл қозғалыс планетадағы бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту жолындағы маңызды қадам болды. 1990 жылы Олжас Сүлейменовке «Қазақ КСР-нің Халық жазушысы» атағы берілді, ал 2016 жылы ол «Қазақстанның Еңбек Ері» атағына ие болды.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің (1994-1995 жылдары – Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің) және Кеңес Одағының депутаты, Қазақ КСР Кинематография жөніндегі мемлекеттік комитетінің төрағасы (1981-1984), Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының бірінші хатшысы, КСРО Жазушылар одағы басқармасының хатшысы (1984-1992) қызметтерін атқарды.
1995 жылдан 2001 жылға дейін – Қазақстанның Италия, Грекия және Мальтадағы Төтенше және Өкілетті елшісі; 2001 жылдан 2013 жылға дейін – Қазақстанның Париждегі ЮНЕСКО (Біріккен Ұлттар Ұйымының білім, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі мамандандырылған мекемесі) жанындағы тұрақты өкілі болды.
.
Дереккөздер: