Басты бетке қайту

Тәліптер

Тәліптер - «Талибан» қозғалысының қатысушылары. «Талибан» исламшыл қозғалысы 1994 жылы ауған пуштундарының (Ауғанстандағы ең ірі этникалық топ, халықтың шамамен 50%-ы) арасында пайда болды. «Талибанның» идеологиясы сүнниттік исламдағы ерекше қатаң мінез-құлқымен ерекшеленетін деобанди бағыты мен пуштун тайпалары ислам діні таралуға дейін өмір сүрген Пуштунвалайдың жазылмаған кодексінің үйлесіміне негізделген.

«Талибан» термині пушту тілінен аударғанда «шәкірттер» деген мағынаны білдіреді, себебі бастапқыда қозғалыс исламдық діни мектептердің (медреселердің) студенттерінен құралған болатын.

Талибан жасақтарының үкімет әскерлерімен алғашқы қақтығыстары 1994 жылдың күзінде болды. 1995 жылы Талибан Ауғанстан аумағының үштен бірін дерлік бақылады, ал 1998 жылы олар ел аумағының шамамен 90%-ын басып алды. 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі лаңкестік әрекеттерден кейін АҚШ пен Ұлыбритания қазанда Ауғанстанда «Мызғымас еркіндік» әскери операциясын бастады. 2001 жылдың желтоқсанына қарай талибан режимі құлатылды, содырлардың бір бөлігі Пәкістан аумағына жасырынып, басқалары тауларға кетіп, партизандық соғыс бастады.

2021 жылы америкалық армия елден шығарылғаннан кейін, талибан әскери жолмен билікті басып алып, Ауғанстанды ресми үкімет ретінде басқарды.

Қозғалыс әлемнің бірқатар елдерінде террорлық деп танылып, тыйым салынған.

2023 жылдың соңында Қазақстан билігі Ауғанстанмен сауда-экономикалық қарым-қатынастарды дамыту мақсатында «Талибан» қозғалысын елде тыйым салынған ұйымдар тізімінен шығарды.

 

Дереккөздер:

Nur.kz 

Википедия

ТАСС 

 

AI ассистент

Тілді таңдаңыз / Выберите язык

«Менің өмірім. Тәуелсіздікке» кітабы бойынша іздеу