Қайта құру (Перестройка) — бұл 1985–1991 жылдар аралығында Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы Орталық Комитетінің (КОКП ОК) Бас хатшысы Михаил Горбачев бастаған, елдегі дағдарысты еңсеру мақсатындағы КСРО-дағы ауқымды экономикалық және саяси реформаларды білдіретін жалпы атау.
Қайта құрудың мақсаты кеңестік қоғамды демократияландыру және жаңғырту болды: саяси жүйені реформалау, тиімді және ашық экономикаға көшу, азаматтық еркіндікті кеңейту және дағдарысты еңсеру, елді тоқырау жағдайынан шығару үшін КСРО-ны әлемдік қоғамдастыққа интеграциялау.
Қайта құру ауқымды саяси және экономикалық өзгерістерге әкелді. КОКП-ның билікке монополиясы мен цензурасы жойылды, сөз бостандығы, көппартиялылық және нарықтық экономика элементтері енгізілді. Қоғам жаңа азаматтық құқықтарға ие болды, шетелге еркін шығу мүмкіндігі пайда болды, «Қырғи қабақ соғыс» тоқтады, ал ел әлемдік қоғамдастық үшін ашылды.
Алайда, қайта құру терең экономикалық дағдарыспен қатар жүрді: өндіріс төмендеді, инфляция күшейді, жұмыссыздық өсті, ал халықтың өмір сүру деңгейі күрт төмендеді. Сыбайлас жемқорлық пен қылмыс күшейді, мемлекеттік билік болып жатқан жағдайды бақылаудан айырылды, бұл ақыр соңында КСРО-ның ыдырауына және елдің ұлы держава мәртебесінен айырылуына әкеліп соқты. Қайта құру кеңестік жүйені түбегейлі жаңарту әрекеті болды, алайда ауқымды әлеуметтік-экономикалық және саяси дүмпулерге әкеліп соқты. Бұл Кеңес Одағының ыдырауымен және жаңа посткеңестік дәуірдің басталуымен аяқталды.
Дереккөздер:
«Менің өмірім. Тәуелсіздікке» кітабы бойынша іздеу