Генри Форд (1863–1947)
Генри Форд
Дереккөз: Wikimedia Commons
Генри Форд 1863 жылы Спрингфилд ауылында (Мичиган, АҚШ) дүниеге келген. Оның ата-анасы ирландиялық иммигранттар өздерінің фермаларына иелік етті.
Жас кезінен бастап ол әртүрлі механизмдерге қызығушылық таныта бастады. 12 жасында ол әкесінен сыйлық ретінде қалта сағатын алды, оны бөлшектеуге және жинауға қуанышты болды. Өзі үшін шеберхана жабдықтады, онда барлық бос уақытын өткізді. Ол ауылдастарына әртүрлі құрылғыларды жөндеуге жиі көмектесті. 13 жасында ол локомобильді (жылжымалы бу қозғалтқышы) көріп, өз көлігін жасау идеясымен көздері жайнап қуанып кетті.
1879 жылы мектепті бітіріп, Детройтқа келіп, механикалық шеберханада көмекші –шәкірт болып орналасты. Кейін Westinghouse компаниясында тағылымдамадан өтіп, бу қозғалтқыштарын құрастырумен және жөндеумен айналысты. 1891 жылы әйгілі өнертапқыш Томас Эдисон басқарған Edison Illuminating компаниясының инженері болды. Жұмыс барысында ол ішкі жану бензин қозғалтқыштарының алғашқы модельдерін жасады. 1899 жылы ол өзінің Detroit Automobile автокөлік фирмасын құрды, бірақ бір жылдан кейін кәсіпорын банкротқа ұшырады.
1903 жылы 12 инвестормен бірге Ford Motor компаниясын құрды, онда вице-президент және бас инженер лауазымдарын алды. 1905 жылы ол фирманың президенті және негізгі иесі атанды.
1908 жылы ол Ford T автокөлігін шығара бастады, ол практикалық және қол жетімді бағамен ерекшеленді. Модель ыңғайлы басқару мен сенімділіктің арқасында сатып алушылар арасында тез танымал болды. Өндіріс жылдарында 15 миллионнан астам дана сатылды.
Арзан автомобильдер жасау үшін ол өз өндірісінде конвейерлік құрастыру принципін енгізді. 1914 жылы ол өз қызметкерлері үшін АҚШ — тағы ең төменгі жалақының ең жоғары деңгейін белгіледі - күніне $5 доллар. Бұдан басқа, зауыттарда 8 сағаттық жұмыс күні мен бес күндік жұмыс аптасын енгізді, бұл сол кездегі көптеген кәсіпорындар үшін жаңалық болды.
Генри Форд өзінің көліктерін Америка Құрама Штаттарында ғана емес, шетелде де сатты. Ford Motor компаниясының алғашқы шетелдік филиалы 1904 жылы Канадада ашылды, содан кейін Франция мен Ұлыбританияда өкілдіктер пайда бола бастады. 1909 жылы компанияның ресейлік филиалының жұмысын бастады. 1919 жылы Ford Motor кеңестік Ресеймен «Фордзон» тракторларын жеткізуге келісімшарт жасасты.
Генри Форд 1947 жылы Дирборндағы (Мичиган штатында) үйінде қайтыс болды. Соңғы жылдары компанияны оның үлкен немересі Генри Форд II басқарды.
Өз өмірінде кәсіпкер бірнеше кітап жазды, соның ішінде «Менің өмірім және жұмысым» (1922), «Бүгін және ертең» (1926), «Алға ұмтылу» (1931) және басқалар.
Дереккөз: