Энвер Ходжа (1908–1985)
Энвер Ходжа
Дереккөз: Wikimedia Commons
Энвер Ходжа 1908 жылы Гирокастра қаласында (Албания) мата саудагерінің отбасында дүниеге келген. Болашақ революционерге оның ағасы үлкен әсер етті Хусейн Ходжа ол көптеген ұлттық және мәдени ұйымдардың жетекшісі болды және Албанияның тәуелсіздігін жақтады.
1930 жылы Франциядағы Монпелье университетіне оқуға түсті, бірақ оқуын аяқтамай оқу орнынан шығарылды. 1934-1936 жылдары Бельгиядағы Албания консулдығының хатшысы болды. Отанына оралып, француз тілі мұғалімі болды. Сонымен қатар ол Коммунистік жастардың жиындарын өткізді, бірнеше рет қамауға алынды, бірақ дәлелдердің жоқтығынан босатылып отырды.
1938 жылы Коминтерн (Коммунистік Интернационал) желісі бойынша КСРО-ға жіберілді. Маркс-Энгельс-Ленин институтында және Мәскеудегі шет тілдер институтында оқыды. Осы уақытта ол Кеңес Одағы Үкіметінің басшысы Иосиф Сталинмен кездесті, ол өмірінің соңына дейін оның кумиріне айналды.
1941 жылы Албания Коммунистік партиясының бірінші хатшысының орынбасары лауазымында қызмет атқарды, кейін партияны басқарды. 1943 жылы Албанияның халық-азаттық армиясына Біріккен коммунистік партизан отрядтарының Бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1944 жылы Итальяндық оккупанттар елден шығарылғаннан кейін ол премьер-министр және сыртқы істер министрлігінің басшысы болды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Албанияның нақты басшысы болды. 1950 жылдарға дейін КСРО-мен қарым-қатынаста болды. Никита Хрущев билікке келгеннен кейін Кеңес басшылығы қабылдаған «сталинизация» бағытын айыптады. 1961 жылы Кеңес Одағымен дипломатиялық қатынастарды үзді.
1970 жылдары ол Албанияны көршілес Еуропа мемлекеттерінен толығымен оқшаулау саясатын жүргізді. Осы кезеңде елдің негізгі экономикалық серіктесі Қытай болды. 1980 жылдарға қарай ол Еуропамен сауда қатынастарын қалпына келтірді, бірақ КСРО саясатын ешқашан қабылдаған емес.
1980 жылдардың аяғына дейін Албанияда Сталинге табынушылық сақталды, оның есімі қазіргі Кучова қаласына берілді, Сталиннің шығармалары қайта басылып шығарыла бастады(соның ішінде орыс тілінде), Сталиннің туған және қайтыс болған күндері ресми түрде аталып отырды (Ленин күндері де, Октябрь социалистік революциясының мерейтойы да).
1985 жылы жүректің тоқтап қалуынан қайтыс болды.
Энвер Ходжа тарихи және саяси тақырыптарында бірнеше кітаптардың авторы. Оның шығармаларының арасында «Империализм және революция» (1979), «Хрущевтер. Естеліктер» (1980) «Сталинмен Бірге. Естеліктер» (1984) және басқалар.
Дереккөздер: