Эдуард Шеварднадзе (1928–2014)
Эдуард Шеварднадзе
Дереккөз: Wikimedia Commons
Эдуард Амбросиевич Шеварднадзе 1928 жылы Грузия КСР-нің Ланчхут ауданы Мамати ауылында ( қазіргі - Грузия Республикасы) мұғалімдер отбасында дүниеге келген.
1946 жылы Тбилиси медициналық техникумын бітірді. Грузия Коммунистік партияның Орталық Комитеті (б) жанындағы партия мектебінде оқуын жалғастырды. Грузия. 1959 жылы Акаки Цулукидзе атындағы Кутаиси мемлекеттік педагогикалық институтының сырттай бөлімін бітірді ( қазіргі - Нико Мусхелишвили атындағы Кутаиси мемлекеттік техникалық университеті).
1946 жылдан бастап комсомол жұмысымен айналысты. 1956-1961 жылдары-Грузия КСР Ленин Коммунистік Жастар одағы (ЛКСМ ОК) Орталық Комитетінің екінші, содан кейін бірінші хатшысы. 1958 жылы сәуірде ВЛКСМ ХІІІ съезінде Михаил Горбачевпен кездесті.
60-жылдардың басынан бастап – Грузия Коммунистік партиясындағы әртүрлі лауазымдарда қызмет істеді. 1972 жылдан - Грузия КСР Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы. Бұл қызметте сыбайлас жемқорлыққа қарсы ауқымды науқан жүргізді. 1976 жылы Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Орталық комитетінің (КОКП ОК) мүшесі болды.
1985 жылы КСРО Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Михаил Горбачевтің қайта құру саясатын қолдады, халықаралық шиеленісті төмендетуді жақтады. АҚШ және Германия басшыларымен тығыз қарым-қатынас орната алды. Оның делдалдығымен Берлин қабырғасының құлауы (1989), Германия Демократиялық Республикасы мен Батыс Германияның бірігуі (1990) және Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылуы (1989) болды. Сонымен қатар, КСРО мен АҚШ арасында ядролық сынақтарды тоқтату туралы келісімдерге қол жеткізілді.
1990 жылы ол «алдағы диктатураға наразылық ретінде» отставкаға кететінін жариялады және КОКП-дан шықты. Алайда, 1991 жылы ол Кеңес Одағының СІМ басшысы болып қайта тағайындалды.
КСРО ыдырағаннан кейін Грузияға оралды. Президент Звиада Гамсахурдиа құрған құлатылғаннан кейін құрылған мемлекеттік кеңесті басқарды. 1992 жылдан 1995 жылға дейін Грузия парламентінің төрағасы болды, сонымен қатар депутаттар енгізген Республика басшысы қызметін атқарды. 1993 жылы «Грузия азаматтары Одағ» жаңа партиясын басқарды.
1995 жылы Грузия президенті болып сайланды. 2000 жылы екінші мерзімге қайта сайланды. Президенттік кезінде оған екі рет қастандық жаслады, бірақ екі ретінде де жеңіл жарақат алды.
2003 жылы Эдуард Шеварднадзенің саяси блогының жеңісімен аяқталған кезекті парламенттік сайлаудан кейін оппозиция жақтастары дауыс беру қорытындыларын бұрмалағанын мәлімдеді. Елде жаппай тәртіпсіздіктер басталды, кейіннен бұл төңкеріс «раушан революциясы» деп аталды. Нәтижесінде президент 2003 жылдың қарашасында отставкаға кетті.
Отставкаға кеткеннен кейін ол Грузияның саяси өміріне белсенді қатысқан жоқ. 2014 жылы қайтыс болды.
Дереккөздер: