Ақша массасының тапшылығы

Ақша массасы — айналымдағы ұлттық валютадағы қолма-қол ақшаның және жеке және заңды тұлғалар мен мемлекеттің иелігіндегі ұлттық валютадағы шоттардағы қолма-қол емес қаражаттың жиынтығы.

Ақша массасының жетіспеуінен немесе аздығынан туындайтын жағдайды ақша массасының тапшылығы деп атайды. Бюджет тапшылығын мәні бойынша қамтамасыз етілмеген қаражат эмиссиясы (ақша басып шығару) арқылы жабуға мүлдем жол берілмейді, өйткені бұл ақшаның тауарлық функцияларының төмендеуіне ықпал етеді. Ақша массасын азайту және пассивтерді көбейту — инфляцияны тежеудің басты құралы.

Әдістері:

1. Салықтарды көбейту.
2. Орталық банктің пайыздық мөлшерлемесін көтеру.
3. Муниципалдық шығындарды қысқарту.
4. Жинақтардың өсуі.
5. Кредит беру шарттары мен тәсілдерін қатаңдату.

Тиімді саясат құру үшін мыналарды анықтау маңызды:

• Ақшаны монетизациялау саясаты мен үкіметтің ақша массасының бір бөлігін алып қоюы арасында «дұрыс ортаны» табу;
• Электрондық айналым мен салық салудың рұқсат етілген деңгейін белгілеу.

Капиталдың шетелдік экономикаға және делдалдық айналым саласына бақылаусыз ағылуы салдарынан экономиканың нашарлауы міндетті түрде орын алады.

Дереккөздер: 

Совкомблог

АльфаБанк

Википедия 

Сравни.ру

Каранец С.М. Бюджетный дефицит и его регулирование // Бюллютень информационных технологий. Т.5. № 2(18). Б. 42-46.