Оливер Стоун (1946 туған)
Оливер Стоун
Дереккөз: Wikimedia Commons
Оливер Стоун 1946 жылы Нью-Йоркте дүниеге келген. Оның әкесі биржа маклері және қаржы шолушысы болған, ал анасы француз наубайшысының отбасынан шыққан.
Евангелиялық мектепті бітірген ол, кейін Пенсильваниядағы гуманитарлық колледжге түсті. 1964 жылы Йель университетінің студенті атанғанымен, оқуын аяқтамады. Оның орнына Оңтүстік Вьетнамға барып, Еркін Тынық мұхит институтында ағылшын тілінің оқытушысы болды. 1966 жылы АҚШ-қа қайта оралды.
1967 жылы әскер қатарына шақырылды. Вьетнамда бір жарым жыл қызмет етіп, жауынгерлік марапаттарға, оның ішінде «Қола жұлдыз» (ұрыс даласындағы ерлігі үшін) және «Күлгін жүрек» (қаза тапқан немесе жарақат алған әскери қызметшілерге беріледі) марапаттарына ие болды.
Әскерден қайтқаннан кейін Нью-Йорк университетінің Режиссура факультетіне оқуға түсіп, атақты режиссер Мартин Скорсезенің тобына қабылданады. Оқу барысында ол үш қысқа метражды фильм түсірді. 1971 жылы оқу бітіргеннен кейін бірнеше жыл бойы сценарийлер жазды, сонымен қатар такси жүргізушісі, курьер және сауда өкілі болып жұмыс істеді.
1978 жылы Оливер Стоунның сценарийі бойынша түсірілген «Түн ортасындағы экспресс» қылмыстық драмасы экрандарда көрсетілді. Осы туындысы үшін ол өзінің алғашқы «Оскарын» алды. Кейінгі жылдары «Конан-варвар» (1982), «Тыртықты бет» (1983), «Айдаһар жылы» (1985) және «Өлудің сегіз миллион жолы» (1986) сияқты фильмдердің сценарийлерін жазды.
1986 жылы Оливер Стоунның «Вьетнам трилогиясында» алғашқы бөлімі бойынша «Взвод» фильмі жарық көрді. Ол Вьетнам соғысына қатысқан режиссердің жеке естеліктері негізінде түсірілді. Картина төрт «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Сал ауруына шалдығып, соғысқа қарсы белсендіге айналған ардагер туралы келесі туындысы «4 шілдеде туылған» фильмі (1989) де «Оскар» сыйлығына ие болды. «Аспан мен жер» трилогиясының соңғы бөлімі (1993) Америка кинематографиялық өнер және ғылым академиясының сыйлығын алмаса да, үлкен жетістікке жетті.
1991 жылы АҚШ-тың 35-ші президентінің өлімін тәуелсіз тергеу туралы «Джон Ф. Кеннеди. Далластағы оқтар» фильмін түсірілді. Картина жалғыз атқыш туралы ресми нұсқаны жоққа шығарып, арнайы қызмет пен корпорациялардың Джон Кеннедидің өліміне қызығушылықтарын көрсетті.
1994 жылы Оливер Стоун өзінің ең жанжалды туындыларының бірі «Тумысынан кісі өлтірушілер» фильмін түсірді. Зорлық-зомбылық көріністеріне толы бұл фильм оқырмандарды тарту үшін қатыгез кісі өлтіру және басқа да қылмыстар туралы әңгімелерді өз пайдасына шебер қолданатын американдық сарыжағал баспасөздің сатиралық объектісіне айналды.
Бұдан кейінгі жылдары ол «Бұрылыс» (1997), «Әр жексенбі» (1999), «Александр» (2004), «Егіз мұнара» (2006), «Уолл-стрит: ақша ұйықтамайды» (2010), «Аса қауіпті» (2012) және т.б. фильмдер түсірді. 2000 жылдардың басында Израиль саясаткерлерімен араб-израиль қақтығысы туралы бірнеше сұхбат жүргізіп, ол «Персона нон грата» фильміне негіз болды. Сондай-ақ Куба Республикасының Президенті Фидель Кастро туралы бірнеше деректі фильмдер түсірді.
2015-2017 жылдары Ресей Президенті Владимир Путинмен бірқатар сұхбат жүргізді. Олар төрт бөлімнен тұратын «Владимир Путинмен сұхбат» фильмі мен аттас кітаптың негізін құрады. 2016 жылы ол американдық арнайы қызметтердің бұрынғы агенті Эдвард Сноуден туралы «Сноуден» саяси триллері және «Украина отқа оранды» деректі фильмі жарық көрді.
2021 жылы Оливер Стоунның Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев туралы «Qazaq. Алтын адамның тарихы» атты фильмі шықты. Деректі фильмге режиссердің қазақстандық көшбасшымен жеке сұхбаты негіз болды, сұхбат барысында саясаткер өзінің өмірі, КСРО-ның ыдырауы, республика тәуелсіздігінің алғашқы жылдары, қазіргі Қазақстанның халықаралық аренадағы рөлі және елдің даму перспективалары туралы айтып берді. Ресми премьерасы 6 шілдеде Қазақстанның астанасында «Хабар» телеарнасының эфирінде өтті. 20 қазанда Италияда өткен Рим кинофестивалінде фильмнің халықаралық көрсетілімі өтті. Фильмді түсірушілер айналымға шығару үшін оның екі сағаттық қысқа нұсқасын дайындады, фильмнің толық нұсқасы — сегіз сериясы — 2021 жылдың желтоқсанында қазақстандық телеарналардың эфирінде көрсетілді.
Оливер Стоунның «Қазақ. Алтын адамның тарихы» фильміне саундтректері бар альбомның мұқабасы
Дереккөз: Film Music Reporter
Дереккөздер: