Юрий Андропов (1914-1984)
КОКП ОК Бас хатшысы Юрий Андропов
Дереккөз: Известия
Юрий Владимирович Андропов Ставрополь губерниясында дүниеге келген, теміржол зауыт-фабрика мектебін, Рыбинск өзен техникумын, кейінірек БК(б)П Орталық Комитеті жанындағы Жоғары партия мектебін сырттай бітірген.
1967 жылы Юрий Андропов КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитетін (МҚК/КГБ) басқарды. Оның тұсында мемлекеттік қауіпсіздік органдары Кеңес Одағында барынша зор ықпалға ие болды. Бірде-бір маңызды мәселе КГБ-ның қатысуынсыз шешілмейтін еді.
1979 жылы Қазақстанда орталығы Ерейментау қаласы болатын неміс автономиясын құру идеясы дәл осы Юрий Андроповқа тиесілі деп саналады. Елде наразылық акциялары өтіп, соның нәтижесінде автономия құру туралы мәселе күн тәртібінен алынып тасталды.
КСРО-ны басқарған Леонид Брежнев қайтыс болғаннан кейін, 1982 жылдың қарашасында кезектен тыс Пленумда Юрий Андропов КОКП Орталық Комитетінің Бас хатшысы болып сайланып, Кеңес Одағының ресми басшысына айналды.
Билікте болған қысқа уақытында (15 ай) Юрий Андропов партиялық-мемлекеттік аппараттағы сыбайлас жемқорлықты жоюға және социалистік жүйенің экономикалық тиімділігін арттыруға бағытталған бірқатар шараларды жүзеге асырды.
Билікте болған қысқа уақыт ішінде (15 ай) Юрий Андропов партиялық-мемлекеттік аппараттағы сыбайлас жемқорлықты жоюға және социалистік жүйенің экономикалық тиімділігін арттыруға бағытталған бірқатар шараларды жүзеге асырды.
Бірқатар партиялық және шаруашылық басшыларына қарсы қылмыстық істер қозғалды. «Жұмыс уақыты — жұмысқа!» ұранымен жұмыс істемей, өз шаруаларымен жүрген адамдарды анықтау үшін кинотеатрларда, дүкендерде, шаштараздарда, мейрамханалар мен моншаларда рейдтер жүргізіліп, жұмыс орындарынан себепсіз қалғандармен күрес басталды.
Халық арасында өте танымал болмаған бұл шараларға байланысты наразылықты басу үшін, Юрий Андроповтың тұсында сөрелерде төмендетілген бағамен жаңа арақ пайда болды (оны халық «Андроповка» деп атап кетті).
1983 жылдың күзінде Юрий Андроповтың денсаулығы күрт нашарлап, өмірінің соңғы айларында ол елді Кремль емханасынан басқарды.
Юрий Андропов 1984 жылы 9 ақпанда Мәскеуде қайтыс болды және Қызыл алаңдағы Кремль қабырғасының жанына жерленді. Бас хатшының өлімі КСРО-ны сақтап қалуы мүмкін болған реформаларды тоқтатып тастады деп есептеледі. Қоштасу рәсіміне көптеген елдердің мемлекет және үкімет басшылары, соның ішінде Ұлыбритания премьер-министрі Маргарет Тэтчер мен АҚШ вице-президенті үлкен Джордж Буш ұшып келді.
Юрий Андропов қайтыс боларынан бір ай бұрын, АҚШ президенті Рональд Рейганмен бірге Time журналының нұсқасы бойынша «Жыл адамы» (1983) деп танылды. Ол Владимир Лениннен кейінгі Мәскеуде атымен даңғыл аталып, сол атауы бүгінгі күнге дейін сақталған жалғыз кеңестік басшы.
Кеңес қоғамында Андроповтың парақорлық пен жұмыстан себепсіз қалуға, қашуға қарсы ымырасыз күресі туралы анекдоттар көп тараған. Дегенмен, кейбір бағалаулар бойынша, Андроповтың КОКП Орталық Комитетінің Бас хатшысы лауазымындағы қысқа мерзімді қызметі болашақ Қайта құру (Перестройка) дәуіріндегі өзгерістердің негізін қалады.
Дереккөздер:
Известия газеті
ТАСС агенттігі