Петр Савицкий (1895-1968)
Петр Савицкий
Дереккөз: Үлкен Ресей энциклопедиясы
Петр Николаевич Савицкий 1895 жылы Черниговта (Украина) дворян отбасында дүниеге келген. Әкесі Чернигов земство үкіметінің төрағасы және Мемлекеттік Кеңестің мүшесі болған.
1917 жылы Петроград политехникалық институтының (қазіргі Ұлы Петрдің Санкт-Петербург политехникалық университеті) Экономика факультетін бітірді.
1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін Украинаға кетті. 1918 жылдың соңында Украина державасында әскери қызмет етті. 1919-1920 жылдары Ресейдің оңтүстігінде ақтар қозғалысының мүшесі болды. 1920 жылы қарашада Константинопольге (қазіргі Түркия аумағында) жіберіліп, содан кейін Прагаға (Чехия) кетті.
Әртүрлі оқу орындарында сабақ берді. Ресей заң факультетінің экономика және статистика кафедрасының приват-доценті (1922-1925), Ресей ауыл шаруашылығы кооперациясы институтының экономикалық және ауыл шаруашылығы географиясы кафедрасының меңгерушісі (1925-1931) болды. Сондай-ақ, Орыс халық университетінде дәріс оқыды (1923-1940). 1935-1941 жылдары Прага Неміс университетінде орыс және украин тілдерінен сабақ берді.
1920 жылдары Шығыс пен Батыстың ерекшеліктерін біріктірген ерекше өркениет ретінде Ресей-Еуразия идеясына негізделген Еуразияшылдық қоғамдық-саяси қозғалыстың негізін қалаушылардың және көшбасшыларының бірі болды. Ол жеті еуразиялық жинақ, оның ішінде «Шығысқа шығу», «Жолдарда: еуразиялықтарды бекіту» және т.б. құрастыруға қатысты. «Еуразиялық шежіре» журналының (1925-1937 жылдары шығарылған) редакторы болды.
1940-1944 жылдары Прагадағы орыс реформаланған гимназиясын басқарды.
1945 жылы «Смерш» («Смерть шпионам - Тыңшыларға өлім» сөзінен қысқартылған) — Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жұмыс істеген КСРО қарсы барлау ұйымдарының желісі) қызметкерлері тарапынан тұтқындалған. Мәскеуге жеткізіліп, түзету-еңбек лагерінде өтеу үшін 10 жылға сотталған. 1955 жылы босатылды.
1956 жылы Прагаға қайта оралғаннан кейін ол ғылыми қызметпен айналысып, орыс эмиграциясының қайраткерлерімен хат жазысқан. 1968 жылы Прагада қайтыс болды.
Дереккөздер:
Руниверс электрондық энциклопедиясы және кітапханасы
Орыс шет елдерінің үйі. Александр Солженицын
Русское зарубежье. Золотая книга эмиграции. Первая треть ХХ века. Энциклопедический биографический словарь (Орыс шетелі. Эмиграцияның алтын кітабы. ХХ ғасырдың бірінші үштен бірі. Энциклопедиялық биографиялық сөздік). Мәскеу: Ресейлік саяси энциклопедия, 1997. – Б. 562-564.