Марсель Пруст (1871–1922)

Марсель Пруст
Дереккөз: LiveLib

Марсель Пруст 1871 жылы Париждің (Франция) маңында дүниеге келген. Оның әкесі эпидемиолог дәрігер және медицина университетінің профессоры, ал анасы биржалық брокердің қызы болған. Балалық шағында ол демікпемен ауырды, соның салдарынан ол біршама ерекше өмір салтын ұстануға мәжбүр болды. Өмір бойы осы аурудың салдарынан зардап шекті. 

1889 жылы Париждегі ең беделді оқу орындарының бірі — Кондорсе лицейін бітірді. 1890 жылы ата-анасының талабы бойынша заңгерлер мектебі мен саяси ғылымдар институтының тыңдаушысы болды. Оқу барысында ол әртүрлі басылымдармен жұмыс істеді, алғашқы әңгімелерін, өлеңдері мен очерктерін жариялады. 1892 жылы достарымен бірге «Пир» журналын құрды. 1893 жылы заңгер дәрежесін алып, нотариаттық кеңседе жұмыс істей бастады. Бір жылдан кейін өзін әдебиетке арнау үшін жұмыстан шықты.

1896 жылы ол өзінің алғашқы «Утехи и Дни» әңгімелер жинағын шығарды, бірақ ол оқырмандар мен сыншылармен резонанс тудырмады. Сол жылы ол өзінің алғашқы «Жан Сантей» романын жаза бастады. Төрт жылдан кейін ол қызметінен кетіп қалды. Кейіннен басқа шығармаларында жазылмаған романның кейбір сюжеттік желілерін қолданды.

1907 жылы ол өзінің басты романы — эпопеямен жеті томдық  «Баянсыз өмір ізімен» жұмысын бастады. Оған «Сванға қарай» (1913), «Под сенью девушек в цвету» (1918), «Германттарда» (1920), «Содом және Гоморра» (1921-1922), «Тұтқын» (1923), «Қашқын» (1925) және «Қайта оралған ғұмыр» кітаптары кірді (1927). Циклдің соңғы үш бөлігі жазушы қайтыс болғаннан кейін жарияланды. «Под сенью девушек в цвету»  кітабы оған беделді Гонкуров сыйлығын әкелді.

1922 жылы Парижде бронхиттің асқынуынан қайтыс болды. Марсель Пруст «Еуропалық модернизмнің атасы» болып саналады. Оның құрметіне Франциядағы бірнеше көшелер, Илья-Комбредегі мұражай және Меркурий планетасындағы кратер аталған. Пруст өнерді өмірдің жалғыз шынайы мәні деп санап, оны мадақтаған. Жазушының әлемі – бұл жаңа ғасыр табалдырығындағы Париж өмірінің көптеген кейіпкерлер мен шеберлікпен берілген бөлшектер арқылы суреттелген кең панорамасы. Жазушы адамның өз тағдыры, қоршаған әлем және қолданыстағы қоғамдық тәртіп туралы түсініктерінің дұрыс еместігін көрсетуге тырысқан.

Дереккөздер:
ТАСС 

Кругосвет  энциклопедиясы 

Орыс әдеби орталығы 

Литрес