Вадим Бакатин (1937–2022)
Вадим Бакатин
Дереккөз: ТАСС
Вадим Викторович Бакатин 1937 жылы 6 қарашада Новосибирск облысының (қазіргі Кемерово облысы) Киселевск қаласында дүниеге келген.
1960 жылы В. В. Куйбышев атындағы Новосибирск инженерлік-құрылыс институтының (Қазіргі Новосибирск мемлекеттік сәулет-құрылыс университеті (СИБСТРИН)) гидротехникалық факультетінің «инженер-құрылысшы» мамандығы бойынша, ал 1985 жылы – Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Орталық Комитеті жанындағы Қоғамдық ғылымдар академиясын (КОКП) бітірді.
1973 жылдан - Кемерово облысындағы партиялық жұмыста.
1983 жылы Мәскеуге ауыстырылды, КОКП ОК ұйымдастыру-партия жұмысы бөлімінің инспекторы болып жұмыс істеді.
1987 жылдың мамыр айынан - КОКП Кемерово облыстық комитетінің бірінші хатшысы.
1988 жылы 20 қазанда Михаил Горбачевтің ұсынысы бойынша Вадим Бакатин КСРО Ішкі істер министрі болып тағайындалды. ІІМ басшысы ретінде ол 1990 жылдың 1 желтоқсанына дейін қызмет етті, содан кейін аталған қызметінен босатылды.
1990 жылы наурызда КСРО Халық депутаттарының III съезінде КСРО Президенттігіне кандидат болып ұсынылды, бірақ өз кандидатурасын алып тастады.
1991 жылы маусымда РСФСР Президентін сайлауға кандидат ретінде қатысты. Өзінің сайлауалды бағдарламасында ол КСРО-ны сақтауды, асықпай нарыққа көшуді жақтады. Соңғы орынға ие болды, шамамен 3,5% дауыс жинады.
МКЧП кезінде оның ұйымдастырушыларымен белсенді келіссөз жүргізуші болды. МКЧП сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, 1991 жылы 23 тамызда Вадим Бакатин КСРО Президенті мен одақтас республикалар президенттерінің қатысуымен өткен Мемлекеттік Кеңестің отырысында КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің төрағасы болып тағайындалды.
Ведомствоны қайта құруды жүзеге асырды: Комитеттің бірқатар басқармалары тәуелсіз арнайы қызметтерге айналды – мысалы, СВР (Ресей Федерациясының Сыртқы барлау қызметі), ФСO (Ресей Федерациясының Федералды күзет қызметі) және ФАПСИ (1991-2003 жылдары – Ресей Федерациясының Президенті жанындағы Үкіметтік байланыс және ақпарат федералды агенттігі), сонымен қатар шекара әскерлері КГБ-ға бағынудан шығарылды.
1991 жылы желтоқсанда Новинский бульварындағы АҚШ елшілігіне қабылдау кезінде елдің жоғарғы басшылығының санкциясымен Вадим Бакатин Америка елшісі Роберт Страуссқа елшілік кешенінің жаңа ғимаратында тыңдау схемасын берді.
Бұл ретте ол барлық аппаратура техникалық және моральдық тұрғыдан ескіргенін және американдық барлау қызметтері үшін құпия емес екенін мәлімдеді. Бірден және кейінірек бұл іс бойынша оған қарсы қылмыстық іс қозғалды, оның соңғысы 1999 жылы жабылды.
1991 жылы 6 қарашада КСРО Президентінің Жарлығымен Вадим Бакатин республикааралық қауіпсіздік қызметінің (КСРО КГБ құқықтық мирасқоры) басшысы болып тағайындалды.
1992 жылы 15 Қаңтарда Борис Ельциннің жарлығымен ШОБ басшысы қызметінен ресми түрде босатылды.
КГБ таратылғаннан кейін ол оның ізбасары — 1991 жылдың желтоқсанында жойылған Республикааралық қауіпсіздік қызметін басқарды. КСРО ыдырағаннан кейін Ресейдің тұңғыш президенті Борис Ельцин Бакатинге дипломатиялық қызметпен айналысуды ұсынды, бірақ ол бас тартты. Біраз уақыт ол «Реформа» халықаралық экономикалық және әлеуметтік реформалар қорында жұмыс істеді.
Ол «Елестен арылу», «КГБ-дан құтылу» (екеуі де 1992 ж.) және «Өткен шақтағы жол» (1999 ж.) атты мемуарлық-публицистикалық кітаптардың авторы.
2022 жылдың 1 тамызында Вадим Бакатиннің қайтыс болғаны белгілі болды.
Дереккөздер: