Камал Смайылов (1932–2003)
Камал Смайылов
Дереккөз: Әдеби портал
Камал Сейітжанұлы Смайылов 1932 жылы 24 сәуірде Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы (Қазіргі - Қазақстан Республикасының Ұлытау облысы) Қарағанды облысы Ұлытау ауданы Сарлықов ауылында дүниеге келген.
1954 жылы Сергей Миронович Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) журналистика факультетін бітірген.
Оқуды бітіргеннен кейін бірден журналистикада саласында жұмыс істей бастады – алдымен «Лениншіл жас» (Қазіргі - «Жас Алаш») газетінің тілшісі, содан кейін «Білім және еңбек» (Қазіргі – «Зерде») журналының алғашқы бас редакторы.
1964 жылдан 1965 жылға дейін Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының (ҚазКСР) Министрлер Кабинеті жанындағы Мемлекеттік кинематография комитеті төрағасының бірінші орынбасары қызметін атқарды.
1965 жылы «Қазақфильм» киностудиясының директоры болып тағайындалды. Смайылов басқарған тұста Қазақфильм киностудиясы «Тақиялы періште», «Қараш-қараш оқиғасы», «Мәншүк туралы ән», «Шоқ пен шер», «Көксерек», «Транссібір экспресі», т.б. көркем фильмдері түсіріліп, «Қарлығаштың құйрығы неге айыр» атты тұңғыш қазақ мультфильмі жарыққа шықты.
1971 жылы Камал Смайылов Қазақстанның Бүкілодақтық Ленин Коммунистік Жастар одағының (Комсомол) Орталық Комитетінде (ОК) идеология жөніндегі хатшы лауазымына ауысты.
1973 жылы ҚазКСР Министрлер Кабинеті жанындағы Мемлекеттік кинематография комитетіне оралды, енді төраға лауазымына тағайындалды. Сонымен қатар өнертану кандидаты дәрежесін алды (1975).
1977 жылдан 1988 жылға дейін Қазақ КСР Мәдениет және бұқаралық ақпарат құралдары саласында бірқатар негізгі басшылық лауазымдарды атқарды. Республика Министрлер Кеңесінің мәдениет бөлімінің меңгерушісі, кейін ҚазКСР Мемлекеттік телерадиокомитеті төрағасының орынбасары және Төрағасы, сондай-ақ Қазақстан Коммунистік партиясы ОК мәдениет бөлімінің меңгерушісі болып жұмыс істеді.
1988-1993 жылдары «Парасат», «Қазақстан коммунисі» (қазіргі «Ақиқат») журналдарының бас редакторы қызметін атқарды.
1985 жылдан 1993 жылға дейін алдымен Қазақ КСР, содан кейін Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды.
1996 жылдан – Темірбек Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясының кино теориясы мен тарихы кафедрасының оқытушысы, доценті, профессоры және меңгерушісі.
Смайыловтың қаламынан 15 публицистік-танымдық кітап дүниеге келді, өзекті мәселелерді көтерген 400-ден астам көркем очерктері мен мақалалары жарық көрді, 3 томдық шығармалар жинағы баспадан шықты (2003). Ол С.Сейфуллин атындағы әдебиет сыйлығының (1984), экономикалық ынтымақтастық ұйымының білім саласындағы халықаралық сыйлығының (алтын медаль қоса тапсырылды, 2002), «Алтын Адам – жыл адамы» фестивалі байқауының «Қазақстанның 2003 жылғы патриоты» сыйлығының иегері. Екі рет «Құрмет белгісі» орденімен (1971, 1976), бірнеше медаль, грамоталармен марапатталған.
2003 жылы 25 маусымда қайтыс болды.
Дереккөздер: