Масанов Нұрболат (1954-2006)
Нұрболат Масанов
Дереккөз: Интернет-газета zona.kz
Нұрболат Едігеұлы Масанов 1954 жылы 20 сәуірде Қазақ КСР Қарағанды облысының Қарағанды қаласында (Қазіргі - Қазақстан Республикасының Қарағанды облысы) дүниеге келген. Әкесі - Едіге Айдарбекұлы Масанов белгілі этнограф, «КСРО-дағы қазақ халқын этнографиялық зерттеу тарихының очеркі» еңбегінің авторы болған.
1976 жылы Нұрболат Масанов Сергей Миронович Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі - Әл‑Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті) тарих факультетін бітірді. 1976 жылдан 1986 жылға дейін Қазақ КСР Ғылым Академиясының Шоқан Уәлиханов атындағы тарих, археология және этнография институтында аға зертханашыдан аға ғылыми қызметкерге дейін жұмыс істеді. 1980 жылы XIX ғасырдың екінші ширегінде Қазақстандағы патшалық салық саясатына арналған кандидаттық диссертацияны қорғады.
1986 жылы Қазақ КСР Ғылым Академиясының төралқасына ауысып, қоғамдық ғылымдар бөлімінің ғылыми хатшысы қызметін атқарды. 1980 жылдардың аяғында Мәскеудегі этнография институтының (қазіргі - РҒА этнология және антропология институты) докторанты атанды, ал 1992 жылы көшпелі қазақтардың қоғамдық дамуының ерекшелігі және номадизмнің тарихи‑экологиялық аспектілері тақырыбында докторлық диссертация қорғады.
1992-1998 жылдары Қазақ мемлекеттік университетінде (қазіргі - Әл‑Фараби атындағы ҚазҰУ) сабақ беріп, доцент, кейін Қазақстан тарихы және жаңа тарих пен халықаралық қатынастар кафедраларының профессоры болып жұмыс істеді. Тарих, этнология және саясаттану бойынша 150‑ден астам ғылыми және ғылыми-көпшілік жұмыстардың авторы. Оның «Қазақтардың көшпелі өркениеті: көшпелі қоғам өмірінің негіздері» (1995) монографиясы Қазақстанның көшпелі қоғамының тарихы бойынша негізгі жұмыстардың біріне айналды және көшпенділердің отандық және халықаралық тарихнамасының дамуына әсер етті.
Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстандық халықаралық бюро құрудың бастамашыларының бірі болып, «Сорос‑Қазақстан» қорының жұмысына қатысты. 1998 жылы Қазақстан республикалық Халық партиясының құрылтайшыларының бірі болды.
2005 жылы Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат Министрлігі жанындағы көшпенділердің мәдени мұрасы мәселелері жөніндегі құрылған Қазақ ғылыми‑зерттеу институтын басқарды, Орталық Азиядағы көшпенділікті зерттеу жөніндегі мамандандырылған орталықтың бірінші директоры болып тағайындалды.
Нұрболат Масановтың ғылыми еңбектері қазақ көшпенділерінің тарихын және олардың әлемдік тарихтағы орнын қайта түсіндіруге елеулі үлес қосты.
2006 жылы 5 қазанда қайтыс болды.
Дереккөздер:
Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстандық халықаралық бюросы
Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстандық халықаралық бюросы