Хасен Қожахмет (1949 жылы туған)
Хасен Қожахметов
Дереккөз: Almakz.info
Хасен Кәрімжанұлы Қожахмет 1949 жылғы 9 тамызда Қазақ КСР-і Талдықорған облысының Матай станциясында (қазіргі Қазақстан Республикасы, Жетісу облысы, Ақсу ауданы, Матай станциясы) дүниеге келген. Орта мектептің сегіз сыныбын, кейін П.И. Чайковский атындағы Алматы музыка училищесін (қазіргі П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжі) бітірген.
Училищені аяқтаған соң, 1972 жылы Талдықорған облысы Сарқан мәдени-ағарту училищесінің (қазіргі Жетісу облысы, Сарқан қаласы) оқытушысы болды. 1973–1974 жылдары Жансүгіров кентіндегі аудандық музыка мектебінің директоры қызметін атқарады. 1975 жылдан бастап Алматыдағы Құрманғазы атындағы Мемлекеттік консерваторияның (қазіргі Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы) композиторлық факультетінде оқиды, сонымен қатар Есік қаласындағы (қазіргі Алматы облысы, Есік қаласы) аудандық музыка мектебінің директоры болып жұмыс істеген.
1960-жылдардың соңынан бастап белсенді диссиденттік саяси қызметке араласты. 1970 жылы КСРО саясатын сынайтын және Қазақстан мен басқа да одақтас республикалардың тәуелсіздігіне шақыратын үндеухаттар, мақалалар мен карикатуралар жазып, таратты, сондай-ақ «Жас қазақ» астыртын ұлттық-демократиялық ұйымын құруға қатысты. 1970-жылдары сотталып, саяси тұтқын ретінде бірнеше жылын бас бостандығынан айыру орындарында өткізді. 1977 жылы оның есімі халықаралық «Хельсинкилік әлемдегі саяси тұтқындар тізіміне» енгізілді.
1979 жылы бостандыққа шыққаннан кейін музыкалық колледждерде дирижер және оқытушы болып жұмыс істеді, музыка жазды.
1985 жылдан бастап — Алматыдағы Республикалық халық музыкалық аспаптар музейінің ғылыми қызметкері.
1986 жылдан бастап — Қазақ КСР Мемлекеттік телерадиосы Музыкалық бағдарламалар бас редакциясының редакторы.
1986 жылғы Алматыдағы Желтоқсан оқиғасының белсенді қатысушыларының бірі болды. Көтеріліс басып-жаншылғаннан кейін ұлттық және нәсілдік теңдікті бұзды және жаппай тәртіпсіздіктерді ұйымдастырды деген айыппен қатаң режимдегі колонияға төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеде екі жылға жуық отырып, бостандыққа шықты.
1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Қазақстанның ұлттық-демократиялық қозғалысының көрнекті тұлғаларының біріне айналды. 1989 жылғы шілдеде «Желтоқсан» адам құқықтарын қорғау комитетінің тең төрағасы, ал 1990–1994 жылдары «Желтоқсан» ұлттық-демократиялық партиясының төрағасы болды. 1990 жылдан бастап «Азат» азаматтық қозғалысының үйлестіру кеңесіне мүше болып, 1991 жылдан бастап қозғалыс төрағасының орынбасары қызметін атқарды. 1993 жылдың қазан айынан бастап «Азат» азаматтық қозғалысын төрағасы ретінде басқарып келеді.
1990-жылдары «Желтоқсан» газетін, кейінірек «Көк байрақ» газетін шығарды. Патриоттық және ұлттық-демократиялық бағыттағы партиялар мен қозғалыстардың құрылуына, соның ішінде «Отаншылдар» Қазақстан патриоттары партиясы мен Қазақстанның Демократиялық партиясын құру жұмыстарына белсене қатысты.
1991 және 2015 жылғы сайлауларда Қазақстан Президенттігіне кандидат болды.
Дереккөздер: