Амангелді Иманов (1873 – 1919)
Амангелді Имановтың портреті. Суретші - Әбілхан Қастеев. Әліби Жангелдиннің айтуымен салылған: Имановтың өміріндегі фотосуреттері сақталмаған
Дереккөз: vlast.kz
Амангелді Үдербайұлы Иманов 1873 жылы 3 сәуірде Торғай уезінде (Қазақстанның қазіргі Қостанай облысының аумағы) дүниеге келген.
Амангелді Имановтың есімі 1916 жылы Қазақстанда Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы ірі ұлт‑азаттық көтерілісімен тығыз байланысты. Амангелді батырдың ұйымдастырушылық және қолбасшылық таланты 1916 жылғы Ресей императорының маусым айындағы жарлығына наразылық ретінде Торғай даласында бұрқ еткен ұлт-азаттық көтеріліс барысында айқын көрінді. Амангелдінің ұйымдастырушылық іскерлігінің нәтижесінде көтеріліс саяси сипат алды және әскери-ұйымдық жағынан нығайып, оған қатысушы сарбаздар қатары 50 мың адамға жетті. Бас қолбасшы Амангелді Имановтың өзі болды. Жазалаушылар Торғайдағы ұлт-азаттық көтерілісті тұншықтыра алмады. Көтеріліс Ресейдегі Ақпан төңкерісіне жалғасты.
1917 жылғы қазан — 1918 жылғы қаңтар айларында Амангелді Иманов Торғай мен Торғай облыстарында Кеңес өкіметін орнатуға белсенді қатысты. Амангелді 1918 жылы наурыздың 21-і мен сәуірдің 2-і аралығында Орынборда өткен Торғай Кеңестерінің тұңғыш съезіне қатысып, Торғай уезінің әскери комиссары болып тағайындалды.
Амангелді Иманов 1919 жылы қайтыс болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Алматыда өмір сүрген қытай композиторы Сянь Синхай Амангелді Имановқа арналған «Амангелді» симфониялық поэмасын жазды. Бұл шығарманың қаһармандық музыкасы адамдардың рухын көтеріп, фашистермен күресуге шақырды.
Дереккөздер: