Ақтөбе ферроқорытпа зауыты
Ақтөбе ферроқорытпа зауыты
Дереккөз: Яндекс.Карты
Ақтөбе ферроқорытпа зауыты (АФЗ) - Ақтөбе қаласындағы (бұрынғы Актюбинск) кәсіпорын, Қазақстанның қара металлургия саласындағы негізгі нысандардың бірі. Кәсіпорын Қазақстанның қара металлургиясы тарихындағы тұңғыш зауыт, мұнда 1943 жылғы 20 қаңтарда алғашқы феррохром балқымасы (хром мөлшері 45%-дан 95%-ға дейінгі темір мен хром қорытпасы) алынды.
Ұлы Отан соғысы жылдарында зауыт маңызды рөл атқарды: соғыстың екі жылдан астам уақытында ол бүкіл елдің ферроқорытпа өнеркәсібі 1941 жылға дейін бір жылда шығарған металл көлеміндей өнім берді. АФЗ-ның 1237 жұмысшысы «1941–1945 жж. Ұлы Отан соғысындағы қажырлы еңбегі үшін» медалімен марапатталды.
1951 жылы зауытта ферротитан (титан мөлшері 20%-дан 75%-ға дейінгі темір мен титан қорытпасы) өндірісі жолға қойылды. 1958 жылға қарай жетілдірілген технологиямен феррохромның ауқымды өнеркәсіптік өндірісі өрістетілді. 1978 жылы Ақтөбе ферроқорытпа зауытының ФХ650 маркалы феррохромы алғаш рет мемлекеттік сапа белгісімен шығарыла бастады.
Қайта құру және КСРО-ның ыдырау жылдарында кеңестік өнеркәсіптің көптеген кәсіпорындары сияқты АФЗ да қиындықтарға тап болды. Экономикалық дағдарыс, шаруашылық байланыстардың үзілуі және металлургия саласы өнімдеріне сұраныстың азаюы зауыт жұмысына кері әсерін тигізді. 1990-жылдары Қазақстанда тау-кен металлургия секторын қоса алғанда, мемлекеттік кәсіпорындарды ауқымды жекешелендіру басталды. АФЗ жекешелендіру нысандарының біріне айналды. 1995 жылы Ақтөбе және Ақсу ферроқорытпа зауыттарын, Дөң тау-кен байыту комбинатын (Дөң ТКБК) біріктірген «Қазхром» ТҰК» АҚ құрылды. Кейіннен кәсіпорын Eurasian Resources Group (ERG) тобының құрамына кірді.
2025 жылы Ақтөбе ферроқорытпа зауыты әлемдік рекорд орнатты. №43 пеште бір технологиялық цикл ішінде 177 тоннадан астам жоғары көміртекті феррохром өндірілді. Рекорд ресми түрде WORLD BOOK OF RECORDS (WBR) ұйымында тіркелді.
Дереккөздер: