Геннадий Бурбулис (1945–2022)
Геннадий Бурбулис
Дереккөз: ТАСС
Геннадий Эдуардович Бурбулис 1945 жылы 4 тамызда РКФСР-дің (қазіргі Ресей Федерациясы) Свердлов облысы, Первоуральск қаласында дүниеге келген. 1962 жылы орта мектепті бітіріп, Хромпик зауытында, кейінірек Первоуральск жаңа құбыр зауытында слесарь болып жұмыс істей бастайды.
1974 жылы Алексей Максимович Горький атындағы Орал мемлекеттік университетінің философия факультетін «диалектикалық материализм» мамандығы бойынша бітіреді. 1975–1978 жылдар аралығында Сергей Киров атындағы Орал политехникалық институтының (ОПИ, қазіргі Борис Ельцин атындағы ОПИ) аспирантурасында оқиды.
1971 жылы Кеңес Одағы Коммунистік партиясының (КОКП) қатарына өтті. 1973 жылдан бастап 10 жыл бойы Орал политехникалық институтында диалектикалық материализм мен маркстік-лениндік философиядан дәріс берді. 1983–1989 жылдары Свердловск (қазіргі Екатеринбург) қаласындағы КСРО Түсті металлургия министрлігі мамандарының біліктілігін арттыру бүкілодақтық институтының қоғамдық ғылымдар кафедрасының меңгерушісі, ғылыми және әдістемелік жұмыс жөніндегі директордың орынбасары қызметтерін атқарады. Елдегі саяси қайта құрулар толқынымен 1990 жылдың мамырында КОКП қатарынан шықты.
Геннадий Бурбулистің саяси мансабы 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында, ол Борис Ельциннің (РКФСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы, РКФСР Президенті, кейіннен Ресей Федерациясының Тұңғыш Президенті) ең жақын серіктестерінің біріне айналған кезде басталды. 1990 жылы ол РКФСР Жоғарғы Кеңесі төрағасының жақын кеңесшілерінің қатарына кіріп, төрағаның өкілетті өкілі лауазымын иеленді. 1991 жылы Ресейдегі президенттік сайлауда Борис Ельциннің сайлауалды штабын басқарды. Геннадий Бурбулистің айтуынша, Борис Ельциннің РКФСР басшысы лауазымы үшін күреске қатысу стратегиясы Кеңес Одағы құрамындағы Ресейдің мемлекеттік егемендігі туралы Декларацияны қабылдауға негізделген. Бұл ұстаным Ресейді одақтық мемлекет ішіндегі халықаралық құқықтың дербес субъектісі ретінде танылуына қол жеткізуді көздеді.
1991 жылғы 19 шілде мен 1992 жылғы 8 мамыр аралығында РКФСР (кейіннен Ресей) Мемлекеттік хатшысы-РФ Президенті жанындағы Мемлекеттік кеңестің хатшысы лауазымын атқарды. Ол ішкі және сыртқы саясатты әзірлеуге, Халық депутаттарының съезімен жұмыс істеуге жауапты болды, маңызды саяси келіссөздер мен процестерге қатысты. 1991 жылғы 8 желтоқсанда Кеңес Одағының өмір сүруін ресми түрде тоқтатып, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының (ТМД) құрылуына негіз болған Беловеж келісіміне қол қоюда шешуші рөл атқарды. Геннадий Бурбулис келісім мәтінін дайындауға және үйлестіруге қатысты. Оның ұсынған «КСРО халықаралық құқық субъектісі және геосаяси шындық ретінде өмір сүруін тоқтатады» деген тұжырымдамасы Одақтың заңдық және саяси тұрғыдан аяқталғанын білдірді.
КСРО-ның ыдырауын және ТМД-ның құрылуын растайтын кейінгі құжаттарды әзірлеуге қатысты. Егор Гайдардың нарықтық экономикаға өтуге бағытталған экономикалық реформаларын қолдады.
1992 жылы ол либералды қайта құруларды қолдай отырып, РФ-ның бірінші вице-премьері болды, алайда сол жылдың сәуірінде Борис Ельциннің парламенттік оппозициямен келісімі аясында қызметінен босатылды. Кейіннен Ресей Мемлекеттік Думасында және Федерация Кеңесінде саяси қызметін жалғастырды, сонымен қатар қоғамдық-саяси процестерді зерттеуге бағытталған «Стратегия» гуманитарлық орталығын құрумен айналысты.
2022 жылғы 19 маусымда Бакуде (Әзербайжан) қайтыс болды.
Дереккөздер: