«Мир» ғарыш станциясы

«Мир» ғарыш станциясы – жер төңірегіндегі ғарыш кеңістігінде 1986 жылдың 20 ақпанынан бастап 2001 жылдың 23 наурызына дейін болған кеңестік және ресейлік басқарылатын ғылыми-зерттеу станциясы. 15 жылдан астам уақыт бойы ол болашақ басқарылатын станциялар мен ғарыш кешендерін тексеруге және сынауға арналған әлемдегі жалғыз ғарыш зертханасы болды. 

«Мир» халықаралық орбиталық станциясы
Дереккөз: Ресейғарыш сайты  

1987 жылдан бастап станцияда халықаралық зерттеу бағдарламалары іске асырылды. Осы бағдарламаларды орындауға станция бортында кеңестік және ресейлік ғарышкерлерден басқа Франция, Сирия, Ауғанстан, Болгария, Жапония, Ұлыбритания, Германия, Қазақстан, Австрия, АҚШ, Канада және Еуропалық ғарыш агенттігіне (ЕҒА) кіретін елдердің астронавттары қатысты. 

«Мир» орбиталық станциясы, түйістірілген көп пайдаланылатын «Атлантис» кемесімен. Маусым 1995 ж. 
Дереккөз: Тарих.рф  

«Мир» орбитада тікелей жиналатын әлемдегі алғашқы модульдік орбиталық станция болды. Толық жиналған орбиталық кешеннің құрамына базалық блок (1986 жылдың ақпанында орбитаға шығарылды) және әртүрлі уақытта станцияға қосылған бірнеше технологиялық және зерттеу модульдері кірді. 

«Мир» станциясының толық конфигурациясы
Дереккөз: Ресейғарыш сайты

Кешен 2-3 ғарышкерден тұратын экипаждардың ұзақ ұшуларына арналған және тұрақты режимде пайдаланылды. Экспедициялар бортта ауысып отырды. Станция Жер орбитасында 5 511 тәулік болды, ғаламшарды 86 331 рет айналып ұшты, ал «Мир» станциясындағы негізгі экспедициялардың жалпы болу ұзақтығы 12 348 тәуліктен асты. 

«Мир» станциясы 
Дереккөз: Ресейғарыш сайты  

Станция жұмыс істеген уақытта онда 23 000-нан астам эксперимент жүргізіліп, ғарышта болу ұзақтығы бойынша 2 рекорд орнатылды. Станцияда 28 экспедиция құрамында 12 мемлекеттен 104 ғарышкер мен астронавт болды. Ғарыш «туристерімен» 9 келу экспедициясы өткізілді. Ашық ғарышқа 29 ғарышкер мен 6 астронавт шықты. 

«Мир» станциясы
Дереккөз: Ресейғарыш сайты  

«Мир» станциясында Қазақстан өкілдері де болды. Алғашқы қазақ-ғарышкер Тоқтар Әубәкіров зерттеуші-ғарышкер ретінде 1991 жылдың қазан айында станцияға ғарыш сапарын жасады. Орбитада «Мир» станциясының жұмысы аяқталғанға дейін жүзеге асырылған алғашқы қазақстандық «Ғарыш-Қазақстан» ғарыш бағдарламасы бойынша эксперименттер жүргізді. Ұшу ұзақтығы 7 тәулік 22 сағат 12 минут 40 секундты құрады.

Ғарышкерлер Тоқтар Әубәкіров пен Талғат Мұсабаев және Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев
Дереккөз: Qazaqstan tarihy
 

1994 жылы Талғат Мұсабаев экипаждың борт-инженері ретінде станцияға алғашқы ғарыш сапарын жасады: ол ғарышта 125 тәуліктен астам болды, жалпы ұзақтығы 11 сағат 07 минут, екі рет ашық ғарышқа шықты. Екінші рет Талғат Мұсабаев станцияға 1998 жылы экипаж командирі ретінде барды. Ұшу кезінде ол жалпы ұзақтығы 30 сағат 08 минут, бес рет ашық ғарышқа шықты, ал ұшудың өзі 207 күн, 12 сағат 51 минутқа созылды. 1998 жылдың 10 маусымында Талғат Мұсабаевтың экипажы «Мир» станциясынан тікелей байланыс арқылы орбитадан Қазақстанның жаңа елордасы – Астананың тұсаукесеріне қатысты. Дәстүр бойынша орбитадан оралған барлық қазақстандықтарды Республика Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қарсы алды. 

«Мир» ғарыш станциясы экипажының 1994 жылғы қарашадағы кездесуі  
Дереккөз: Ресейғарыш сайты  

Бастапқыда станция 5 жыл жұмыс істеуге арналған, дегенімен 15 жылдан астам уақыт пайдаланылды. Жабдықтың тозуынан станцияда жиі ақаулар мен төтенше жағдайлар орын алды, сондықтан оны суға батыру туралы шешім қабылданды. «Мир» станциясы 2001 жылдың 23 наурызында жұмысын тоқтатты. Ол атмосфераның тығыз қабаттарына еніп, онда жанып, бөлшектерге бөліне бастады. Станцияның сынықтары Тынық мұхитының оңтүстік бөлігіндегі ғарыш кемелері зиратында құлады. 

«Мир» орбиталық станциясының суға батырылуы
Дереккөз: «Кеңес дәуірі» дзен-арнасы  
 

Дереккөздер: 
Ресейғарыш  

Тарих.рф  

ТАСС. «Мир» ғарыш станциясы