Асан қайғы (қайғылы Асан, Асан-ата, шын аты Хасан Сәбитұлы) - қазақ жырауы, Қазақ хандығының негізін қалаушылардың бірі — Жәнібек ханның кеңесшісі ретінде белгілі философ.
Асан қайғы тарихи тұлға болғанына қарамастан, ол халық жадында аңызға айналған, тіпті ертегі - мифологиялық ерекшеліктерге ие болды. Сонымен, «қайғы» (қайғылы) лақап аты Ертісте сәуегейдің болжауы бойынша өзен сұлтанның әйеліне арналған қызын ұстап алып, Асан белгілі бір шарттарды орындамағанымен және ол аспанға ұшып кеткенімен байланысты еді.
Ең танымалы - қайғы-қасірет пен мұқтаждықсыз, дұшпандық пен езгісіз өмір сүретін мол жайылымдары мен толып жатқан өзендері, жұмсақ климаты, көптеген аңдар мен балықтар бар уәде етілген жерұйықтың Асанның іздеуі туралы аңыз. Жел сияқты жылдам Желмая түйесінде ол әлемнің барлық жақтарын аралап шықты, бірақ Жерұйықты еш жерден таба алмады.
Асан қайғы халық санасына бақытты жерді қажымас іздеуші, қарапайым адамдардың жаңа өмірге деген үмітін білдіруші ретінде енді.
Дереккөздер:
IQAP.KZ Ұлы Даланың рухани-адамгершілік мұрасы туралы онлайн-журналы
«Менің өмірім. Тәуелсіздікке» кітабы бойынша іздеу