Байконур космодромы
Байқоңыр ғарыш айлағы — әлемдегі ең алғашқы әрі ірі ғарыш айлағы. Ол Қазақстан аумағында, Қызылорда облысының Қазалы қаласы мен Жосалы кентінің арасында, Төретам кентінің маңында орналасқан.
Ғарыш айлағы мен аттас қала (қаз. Байқоңыр — «бай аңғар») бірігіп, Ресей Қазақстаннан 2050 жылға дейінжалға алған «Байқоңыр» кешенін құрайды. Бүгінде ғарыш айлағын жалға алу құны жылына 115 миллион долларды құрайды.
Байқоныр космодромы
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Бұл — әлемдегі ең алғашқы және ең үлкен ғарыш айлағы, космонавтиканың бесігі. Ғарышты бағындыру осы жерден басталды, себебі оның құрылысына дейін «ғарыш айлағы» деген ұғым мүлдем болмаған.
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Дәл осы Байқоңыр ғарыш айлағынан 1961 жылдың 12 сәуірінде ғарыш дәуірінің басталғанын жариялаған алғашқы Жер серігі ұшырылды.
Ғарышқа адамзат тарихындағы алғашқы ұшуды жасаған Юрий Гагарин «Восток-1» кемесімен осы жерден аттанды. Ұшыру жүзеге асырылған старт алаңы №1 алаң немесе «Гагарин старты» деп аталды.
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Ғарыш айлағын салу жобасы 1955 жылдың 2 маусымында бекітілді. Ұсынылған барлық нұсқалардың ішінен Төретам аумағын таңдаудың басты себебі - оның экваторға ең жақын орналасуы болды, бұл ғарыш аппараттарын орбитаға шығару үшін өте маңызды.
Сонымен қатар, КСРО-ның мемлекеттік шекараларынан қашықтығы және қарсыластардың барлау құралдары үшін қолжетімсіздігі де ескерілді.
Болашақ космодромның орны
Дереккөз: Байқоңыр қаласы әкімшілігінің ресми сайты
Қырғи қабақ соғыс кезінде бұл жер сырттан келгендерге жабық құпия аймақ болып қала берді. 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Байқоңыр жаңа тәуелсіз Қазақстанның құрамына енді. 1994 жылы қол қойылған шарттың талаптарына сәйкес Ресей өзінің ғарыштық бағдарламасы үшін нысанды пайдалануды жалғастыруда. Қазіргі уақытта 2050 жылға дейін жалдау шарты қолданылады.
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
2000 жылдардың басынан бастап ұшыру кешендері мен ғарыш айлағының барлық инфрақұрылымын қуатты жаңғырту жүргізілді. Қазір Байқоңыр-зымыран тасығыштарды ұшыруға арналған 4 қолданыстағы ұшыру кешені; 13 монтаждау-сынау корпусы, онда ұшуға дайындық үшін 34 техникалық кешен, ұшуды бақылауға арналған заманауи ақпараттық-есептеу орталығы бар өлшеу кешені, екі әуеайлақ, 470 км темір жол, 1 281 км автомобиль жолдары, 2 784 км байланыс желілері бар.
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Байқоңыр космодромы
Дереккөз: Туроператор КОМПАС
1957 жылғы 4 қазаннан 2024 жылғы қыркүйекке дейін Байқоңыр ғарыш айлағынан 1 543 зымыран-тасығыштарды орбиталық ұшыру орындалды, жерге жақын орбиталарға және ұшу траекторияларына 2 002 ғарыш аппараты шығарылды.
Байқоныр
Дереккөз: Роскосмостың ресми сайты
Дереккөздер:
Lenta.ru
Общество «Знание»
Роскосмостың ресми сайты
КОМПАС Туроператоры