Мишель де Монтень (1533–1592)

Мишель де Монтень, 1570 жылы боялған белгісіз суретшінің қылқалам портреті.
Дереккөздер: РуВики

Мишель Эйкем де Монтень 1533 жылы Францияның Бордо қаласының маңындағы өзінің ата-бабаларының сарайы, Монтень сарайында дүниеге келген. Оның ата-бабалары дворяндық атақ алған көпестер болған. Әкесі Бордо қаласының мэрі қызметін атқарды, ал анасы бай еврей отбасынан шыққан.
Балалық және жастық шағында ол либералды-гуманистік педагогикалық әдістеме бойынша үйде білім алды: мұғалімі онымен тек латын тілінде сөйлесіп, тәрбиелеудің өте жұмсақ әдістерін ғана қолданды. Оқуын Гюйен колледжінде (Франция, Бордо) жалғастырып, Тулуза университетінде құқық мамандығын оқыды.
Оқуын аяқтағаннан кейін мемлекеттік қызметке тұрып, судья қызметін атқарды. Ол Есеп палатасының кеңесшісі, Бордо парламентінің кеңесшісі болды. 1568 жылы өзінің алғашқы кітабын — теолог Раймонд Себондтың «Табиғи теология» еңбегінің аудармасын шығарды.
Әкесі қайтыс болғаннан кейін ата-баба мұрасын иеленіп, Монтень сарайына қоныстанды. 1580-1581 жылдары Швейцария, Германия, Австрия және Италияға саяхат жасады. Саяхаттан алған әсерлерін баспаға арналмаған және тек 1774 жылы жарық көрген «Саяхат күнделігінде» баяндады.
1581 жылдан 1586 жылға дейін Бордо қаласының мэрі қызметін атқарды. Гугенот соғыстары кезінде ол байсалды ұстанымда болып, қақтығысушы тараптарды татуласуға шақырды. Өз аймағындағы кейбір қақтығыстарда делдалдық етті. Франция королі IV Генрихпен белсенді хат алмасып тұрды. 1590 жылы одан корольдік кеңесші болуға ұсыныс алды, бірақ бас тартты.
Мишель де Монтень эссе жанры атауын алған «Тәжірибелер» (фр. Essais) кітабының авторы ретінде танымал. Бұл еңбек адам өмірінің аспектілерін, әлеуметтік, тарихи және мәдени процестерді талдайтын өзара байланыссыз шығармалар жинағы болып табылады. Зерттеудің орталық нысандарының бірі — автордың өзі және оның ішкі «мені», соның призмасы арқылы әртүрлі құбылыстарға баға беріледі. «Тәжірибелер» еуропалық әдебиет пен философияға үлкен әсер етті.
Мишель де Монтень 1592 жылы ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды.

Дереккөздер:
Britannica
Үлкен Ресей энциклопедиясы  
LiveLib