«Солидарность» қозғалысы

«Солидарность» қозғалысының логотипі
Дереккөз: Wikipedia

«Солидарность» қозғалысы - поляк. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy  «Solidarność»" — 1980 жылы жаппай ереуіл қозғалысының нәтижесінде құрылған поляктардың тәуелсіз кәсіподақтар бірлестігі. Ол айқын антикоммунистік бағытқа ие болды, Польшадағы социалистік жүйені бұзуда шешуші рөл атқарды. 

1980 жылы тамызда Гданьск қаласындағы Ленин кеме зауытында ереуілдер мен үкіметке қарсы жаппай қойылымдар толқынында құрылды, 1980 жылы 10 қарашада ресми түрде тіркелді. «Солидарность» қозғалысының негізін қалаушы және тарихи көшбасшысы Лех Валенса болып саналады.

Лех Валенса
Дереккөз: Britannica.Com  
Коровицына Н.В. Польшадағы «Ынтымақтастық» қозғалысына 35 жыл: тарихы мен қазіргі жағдайы // Славян әлемі үшінші мыңжылдықта. 2015. Т. 10. – Б. 186–194. // 
 
1981 жылы 15 қаңтарда Лех Валенса бастаған «Солидарность» қозғалысының  делегациясы Ватиканға барып, Рим Папасы Иоанн Павел II-мен кездесті (Краковтың бұрынғы архиепископы Карол Войтила). Католик шіркеуінің тәуелсіз кәсіподаққа қолдауы символдық түрде расталды.

1981 жылы желтоқсанда Польшадағы жағдайды тұрақтандыру үшін әскери жағдайдың енгізілуімен «Солидарность»  қозғалысына тыйым салынды және 1989 жылға дейін жасырын жұмыс істеді. Танымалдылықтың шыңында 1981 жылы оның қатарында 9,5 миллионнан астам адам болды – бұл елдің барлық еңбекке қабілетті халқының үштен бірі.

Кеңес Одағымен тығыз байланыста жұмыс істеген билеуші поляк Біріккен жұмысшылар партиясы (ПОРП) жаппай қойылымдар мен ереуіл қозғалысының аясында біртіндеп билікті жоғалтты. 1989 жылы сәуірде билік пен оппозиция «Солидарность» қозғалысын заңдастыруға және оппозицияның қатысуымен парламенттік сайлау өткізуге келісті. 1989 жылы маусымда өткен сайлауда «Солидарность» қозғалысы жеңіске жетті, ал 1990 жылы желтоқсанда қозғалыс жетекшісі Лех Валенса Польша президенті болып сайланды. Бұл сәт Польшадағы социалистік жүйенің түпкілікті жойылуы және мемлекеттің Кеңес Одағымен тығыз ынтымақтастықтан «кетуі» болып саналады.

Саяси режим өзгергеннен кейін «Солидарность» қозғалысы дәстүрлі кәсіподаққа айналды, оның елдің саяси өміріне әсері әлсірей бастады. 2010 жылы қозғалыстың 400 мыңға жуық мүшесі болды.
Қазіргі уақытта «Солидарность» - Польша Республикасындағы ірі кәсіподақтардың бірі. 

Дереккөздер: 
Wikipedia
Газета. ру